Bilinçdışı: Buzdağının Görünmeyen Kısmı

Freud'un psikanalitik teorisinin temeli olan bilinçdışı kavramını, rüyaların, dil sürçmelerinin ve otomatik davranışlarımızın ardındaki gizli dünyayı keşfedin.

Biz Gerçekte Kimiz?

İnsanlar olarak aldığımız kararların, seçtiğimiz eşlerin, mesleklerin veya hissettiğimiz anlamsız korkuların tamamen mantıklı ve kendi kontrolümüzde (bilincimizde) olduğuna inanırız. Ancak Sigmund Freud, psikolojide devrim yaratan teorisiyle bu inancı sarsmıştır.

Freud'a göre insan zihni bir buzdağına benzer. Suyun üzerinde kalan o küçük kısım (Bilinç), farkında olduğumuz düşünce ve algılardır. Ancak kararlarımızı asıl yöneten şey, suyun altındaki o devasa ve karanlık kütledir: Bilinçdışı (Halk arasındaki yaygın kullanımıyla bilinçaltı).

Bilinçdışında Ne Var?

Bilinçdışı, bizim kabul etmekte zorlandığımız, utanç verici, korkutucu veya ahlaki/toplumsal olarak yasaklanmış arzularımızın (özellikle cinsellik ve saldırganlık dürtüleri), çocukluk travmalarımızın ve anılarımızın çöplüğü/deposu gibidir.

Bu duygu ve düşünceler bilince çıkarsa dayanılmaz bir kaygı (anksiyete) yaratacağı için, 'bastırma' mekanizmasıyla suyun altında (bilinçdışında) tutulurlar. Ancak bastırılmak, yok olmak demek değildir; bu içerikler oradan hayatımızı gizlice yönetmeye devam ederler.

Bilinçdışının Kendini Gösterme Yolları

Bilinçdışı içerikler, tamamen kilitli kalmazlar; bilincin (süperegonun) gardı düştüğünde kılık değiştirerek yüzeye çıkarlar. Rüyalar, Freud'a göre 'bilinçdışına giden kral yolu'dur. Sansür mekanizması uykuda gevşediği için, yasak arzular semboller aracılığıyla rüyalarda kendini gösterir.

Freudyen dil sürçmeleri (hata sanılan ama aslında bilinçdışı gerçeği yansıtan kelimeler), sakarlıklar, unutkanlıklar, tekrarlayan ilişki kalıpları (sürekli aynı tip yanlış insanları seçmek) ve açıklanamayan yoğun korkular, bilinçdışının bilince sızma yollarıdır.

Psikanalizin Amacı

Psikanalizin (veya psikanalitik yönelimli yaklaşımların) temel amacı, 'Bilinçdışı olanı bilinçli kılmak'tır (Where id was, there ego shall be).

Kişi, (bir uzman eşliğinde, serbest çağrışım ve rüya analizi gibi yöntemlerle) geçmişinden getirdiği ve bugününü sabote eden o karanlık güçleri fark edip anladığında, onların kölesi olmaktan kurtulur ve hayatının kontrolünü (seçim hakkını) eline alır.

Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır ve tıbbi ya da psikiyatrik bir değerlendirmenin yerine geçmez. Belirtileriniz yoğunsa veya günlük yaşamınızı zorlaştırıyorsa bir hekime başvurmanız önerilir.