Kardeş Kıskançlığı: Ne Normal, Ne Anormal?

Yeni bir kardeşin gelişinin büyük çocukta yarattığı travmayı hafifletmenin ve kardeşler arası çatışmaları yönetmenin yollarını keşfedin.

Kıskançlık Evrensel Bir Duygudur

Büyük çocuk için yeni bir kardeşin gelmesi, yetişkin dünyasında şuna benzer: Eşiniz bir gün eve gelir ve 'Seni çok seviyorum ama artık bu evde ikinci bir eşim daha olacak, sevgimi ve zamanımı onunla paylaşacağım, üstelik senin de onu çok sevmeni bekliyorum' der.

Bu örnekte yetişkinin hissedeceği öfke, korku ve ihanet hissi ne kadar doğalsa, büyük çocuğun hissettiği kıskançlık ve 'tahtı kaybetme' korkusu da o kadar doğaldır. Kıskançlık önlenemez bir duygudur; amaç duyguyu yok etmek değil, davranışa yansımasını (zarar vermeyi) yönetmektir.

Geriye Dönüş (Regresyon) Belirtileri

Kardeşi doğduktan sonra tuvalet eğitimini tamamlamış çocuğun altını ıslatmaya başlaması, düzgün konuşan çocuğun bebeksi konuşması veya yalnız uyuyan çocuğun ebeveyniyle uyumak istemesi (regresyon) çok yaygındır.

Bu, çocuğun 'Bebekler daha çok ilgi görüyor, ben de bebek olursam beni de seversiniz' şeklinde geliştirdiği bilinçdışı bir savunma mekanizmasıdır. Bu durumlarda çocuğa kızmak veya onu utandırmak güvensizliği daha da artırır.

Yapılan Klasik Hatalar

Büyük çocuğa 'Sen artık abisin/ablasın, kocaman oldun' demek, çocuğun sırtına kaldıramayacağı bir yük bindirir ve büyüme fikrinden nefret etmesine neden olur.

Kardeşler arasında 'Sen abisin alttan al' diyerek taraf tutmak veya onları kıyaslamak ('Bak kardeşin yemeğini bitirdi, sen yemedin'), aralarındaki rekabeti kalıcı bir nefrete dönüştürür. Her çocuk, ailedeki değerinin 'biricik' olduğunu hissetmek ister.

Sağlıklı Yaklaşım

Çocuğun duygularını ('Kardeşin çok ağladığı için sana az zaman ayırdım, bana kızgınsın biliyorum') ifade etmesine izin verin. Kıskançlık kelimesini yasaklamayın.

Büyük çocukla, evde bebek yokmuş gibi sadece ikinize özel, bölünmemiş (telefon veya bebek olmadan) 'özel zamanlar' yaratın (günde 15-20 dakika bile yeterlidir). Eşit sevgi göstermek, herkese aynı şeyi almak demek değildir; eşit sevgi, her çocuğun 'ihtiyacına' uygun sevgiyi ve zamanı vermektir.

Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır ve tıbbi ya da psikiyatrik bir değerlendirmenin yerine geçmez. Belirtileriniz yoğunsa veya günlük yaşamınızı zorlaştırıyorsa bir hekime başvurmanız önerilir.