Mahşerin Dört Atlısı: İlişkiyi Bitiren 4 Davranış

Dr. John Gottman'ın araştırmalarına göre bir ilişkinin boşanmayla sonuçlanıp sonuçlanmayacağını %90 doğrulukla tahmin eden 4 yıkıcı iletişim kalıbını inceleyin.

İlişkilerin Sonunu Getiren Davranışlar

İlişki araştırmacısı Dr. John Gottman, 40 yılı aşkın süredir binlerce çiftin tartışmasını 'Aşk Laboratuvarı'nda incelemiştir. Hangi çiftlerin mutlu kalacağını, hangilerinin ayrılacağını sadece 15 dakikalık tartışmalarını izleyerek %90'ın üzerinde bir doğruluk payıyla tahmin edebilmektedir.

Gottman, ilişkiyi yıkıma götüren 4 temel iletişim hatasını, İncil'deki kıyamet alametlerine atfen 'Mahşerin Dört Atlısı' olarak adlandırır: Eleştiri, Savunmacılık, Aşağılama ve Duvar Örme.

1. Eleştiri (Criticism) ve 2. Savunmacılık (Defensiveness)

Eleştiri, partnerin belirli bir davranışından şikayet etmek ('Bulaşıkları yıkamadığın için kızgınım') yerine, doğrudan onun kişiliğine ve karakterine saldırmaktır ('Sen zaten hep böylesin, çok bencilsin'). Eleştiri, genellikle diğer atlılara kapı aralar.

Savunmacılık ise, eleştiriye karşı sorumluluk almayı reddedip karşı saldırıya geçmektir. 'Ben yapmadım, asıl sen yaptın', 'Ben yorgundum, senin yüzünden oldu' diyerek karşı tarafın şikayetini geçersiz kılma çabasıdır. Çözüm getirmez, çatışmayı tırmandırır.

3. Aşağılama (Contempt): En Tehlikeli Atlı

Aşağılama, dört atlı içinde ilişkinin sonunu getiren en tehlikeli ve yıkıcı olanıdır. Partnere karşı kendini üstün görerek saygısızca davranmak; alay etmek, iğnelemek, göz devirmek, lakap takmak veya alaycı mimikler kullanmaktır.

Aşağılama, sevgi ve saygının tamamen yok olduğu, iğrenme duygusunun başladığı noktadır. Gottman'ın araştırmaları, ilişkisinde aşağılama olan çiftlerin bağışıklık sistemlerinin bile daha zayıf olduğunu (daha sık hastalandıklarını) göstermektedir.

4. Duvar Örme (Stonewalling) ve Çözümler

Duvar örme, genellikle uzun süren çatışmaların sonucunda bir tarafın (daha çok erkeklerin) fizyolojik olarak aşırı uyarılıp (kalp atışının 100'ü geçmesi) kendini konuşmaya tamamen kapatmasıdır. Göz temasını keser, susar ve adeta bir taş duvara dönüşür. Bu bir kaçış mekanizmasıdır.

Çözüm (Panzehirler): Eleştiri yerine 'Ben' diliyle ihtiyaç belirtmek. Savunmacılık yerine sorumluluğun küçük bir parçasını kabul etmek. Aşağılama yerine takdir ve minnettarlık kültürünü geliştirmek. Duvar örme anında ise tartışmaya 20 dakika ara verip fizyolojik olarak sakinleşip (kalp ritmini düşürüp) sonra konuya dönmektir.

Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır ve tıbbi ya da psikiyatrik bir değerlendirmenin yerine geçmez. Belirtileriniz yoğunsa veya günlük yaşamınızı zorlaştırıyorsa bir hekime başvurmanız önerilir.